Przeglądarka IE 11 nie jest wspierana na witrynie. Proszę skorzystać z nowej przeglądarki Edge firmy Microsoft

Biuro prasowe Muzeum Gdańska

Zdjęcie portretowe: dr Andrzej Gierszewski

dr Andrzej Gierszewski
Muzeum Gdańska

Data publikacji 12:53

Design w dizajnie. Co kryje największa jubilerska szkatuła Gdańska?

XIV-wieczny zabytek – największy tego typu w Europie. Wewnątrz przestrzeń zaprojektowana w latach 90. XX wieku. Na każdym z trzech pięter – nowoczesne instalacje scenograficzne błyszczące niczym galaktyki w bezkresnej czerni kosmosu. To w tym miejscu w Gdańsku przechowuje się bodajże jego najcenniejszą wartość – design.

Zabytkowy Wielki Młyn w Gdańsku od lipca 2021 roku jest siedzibą nowego Muzeum Bursztynu, oddziału Muzeum Gdańska. Największy zakład przemysłowy średniowiecznej Europy ma skomplikowaną historię. To tu produkowano mąkę i słód dla całego miasta i okolic. Ale Młyn to także forteca. To tu rozpoczął się bunt gdańszczan przeciwko panowaniu Zakonu Krzyżackiego. W XIX wieku archaiczne koła młyńskie zastąpiły turbiny wodne, a siłę rąk ludzkich maszynowe taśmociągi, które działały do 1945 roku. Zabytek poważnie ucierpiał w czasie wkroczenia do miasta wojsk radzieckich do Gdańska. Odbudowano go w latach 60. XX wieku. Początkowo służył jako miejsce wystaw, po transformacji ustrojowej jako dom handlowy. Teraz w zabytku przechowywane są setki kilogramów bursztynu bałtyckiego.

„Czarno to widzę”, czyli dizajn w zabytkowych wnętrzach

„Czarno to widzę”tak miała powiedzieć dr inż. arch. Ksenia Piątkowska, główna projektantka adaptacji Wielkiego Młyna dla Muzeum Bursztynu, gdy po raz pierwszy spojrzała na wnętrze zabytku. Trzy kondygnacje, które zostały zaprojektowane w latach 90. XX wieku na potrzeby domu handlowego, mają jedną i bardzo ważną i cenną cechę – ciemne wnętrze. I to właśnie historyczna ciemność wnętrza robi niesamowite wrażenie od razu, jak się do niego wchodzi. 

Ale to nie jedyne rozwiązania. Wewnątrz znajdziemy odbijające się w czerni posadzki z indyjskiego granitu morze punktów, świetlnych imitujących niewielkie bryłki bursztynu otaczające stoisko kasowe zaprojektowane przez Oskara Ziętę. Na wystawę prowadzą schody ubrane w diabelską czerwień z linii kosmetyków znanego domu mody (Rouge 666 Matte Kisss), oraz grę głębi lustrzanych odbić, osiągniętą za pomocą wielkoformatowych skrawków polerowanego metalu, w której główną rolę gra ocalały z pożogi XIV wieczny mur z symetrycznie rozłożonymi wąskimi oknami. W bursztynowy świat zabiera nas winda w całoszklanym szybie. To z niej widać ogrom bursztynowego świata.   

Z natury i rąk ludzkich. Bursztynowy design w morzu wieloznaczności

Bursztyn bałtycki to najstarsze zarejestrowane dobro luksusowe ziem polskich. Unikalne piękno każdego kawałka bursztynu zaprojektowała natura około 40–60 mln lat temu dodając do niego szczyptę przypadkowości, dzięki której w jednych zachowały się pozostałości dawnej flory i fauny, a w innych mgiełki, a nawet… pęcherzyki wody. Te dawne, minione i obce mikroświaty otaczają instalacje scenograficzne zaprojektowane przez Annę Bocek oraz Mirosława Majkowskiego. Scenografia pozostawia widzowi pola do własnej interpretacji, np. początki bursztynu oddaje drzewo bursztynowe, ale zamiast żywicy w drewnie, zobaczymy drewno w iluminowanej żywicy. Najciekawsze zaś przykłady naturalnych bryłek bursztynu zostały umieszczone w nieopodal położonym lesie. Tu drzewa imitują czarne pylony. Obok nich czai się jaszczurka. Wydruk 3D zaprojektowany przez Jakuba Pastuszaka, projektanta wzornictwa przemysłowego, powstał na bazie jednego z najciekawszych eksponatów Muzeum Bursztynu, tzw. Jaszczurki Gierłowskiej.  

To co jednak najcenniejsze w gdańskim skarbcu, to Design (przez duże „D”) reprezentowany przez pokolenia gdańskich mistrzów złotniczych, począwszy od początków XVIII wieku a skończywszy na 2021 roku. Ich nieszablonowe projekty rozpalały i rozpalają wyobraźnię ludzi na całym świecie. Kuszą delikatnością, zachwycają geometrią form, a niekiedy przełamują paradygmaty i tworzą nowe pola znaczeniowe. Tak złożony świat designu zobaczymy tylko w jednym miejscu na świecie – w Muzeum Bursztynu w Gdańsku.

 

Kto zaprojektował Muzeum Bursztynu?

  • Projektant: dr inż. arch. Ksenia Piątkowska
  • Sprawdzający: dr hab. inż arch. Elżbieta Ratajczyk-Piątkowska
  • Konstrukcja: dr inż. Ryszard Wojdak
  • Wentylacja/klimatyzacja: Wojciech Kowiel
  • Instalacje elektryczne/teletechniczne: Rafał Maroszek
  • Instalacje wodno-kanalizacyjne: Bożena Korczak
  • Projekt wystawy stałej: Anna Bocek & Mirosław Majkowski
  • Wydruki 3D: Jakub Pastuszak
  • Zespół Muzeum Bursztynu w Gdańsku
    • Renata Adamowicz – kierownik
    • Joanna Grążawska – zastępca
    • Ludmiła Skulbaszewska, Bartłomiej Kentzer, Ewa Pawlęga

 

Przydatne linki:

https://zortrax.com/pl/newsroom/news/ekosystem-zortrax-w-pracy-mlodego-projektanta-wzornictwa-przemyslowego/

https://www.gdansk.pl/wiadomosci/szkatula-na-bursztynowe-precjoza-o-architekturze-wnetrza-muzeum-bursztynu-z-jego-projektantka-rozmowa,a,200855

https://media.muzeumgdansk.pl/komunikaty/681605/wokol-muzeum-bursztynu-informacje-teksty-wywiady

Załączniki