Referat Prasowy Urzędu Miejskiego w Gdańsku

Jak wyglądał XVIII-wieczny Gdańsk, zanim wynaleziono fotografię? Co można było zobaczyć na ulicach miasta, jak ubierali się jego mieszkańcy i czym żyli na co dzień? Odpowiedzi na te pytania pozostawił Daniel Chodowiecki – jeden z najwybitniejszych europejskich grafików epoki oświecenia. W 300. rocznicę urodzin artysty Muzeum Gdańska zaprasza na wystawę „Całe życie rysowałem życie”, prezentującą dzieła oraz pamiątki związane z życiem i twórczością gdańszczanina, który zamiast wielkich wydarzeń najchętniej rysował... zwykłe życie.

– W trzechsetną rocznicę urodzin Daniela Chodowieckiego oddajemy głos temu wybitnemu Gdańszczaninowi, którego twórczość na trwałe wpisała się w europejskie dziedzictwo kulturowe. Choć żył w XVIII wieku, jego prace wciąż potrafią opowiadać o sprawach bliskich także współczesnemu społeczeństwu – mówi Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. – Dzięki tegorocznym wystawom możemy spojrzeć na świat oczami artysty sprzed trzech stuleci i przekonać się, że zmienia się scenografia, lecz wiele ludzkich doświadczeń pozostaje zaskakująco aktualnych. 

Wernisaż wystawy odbędzie się 16 lipca (czwartek), o godz. 14.00 w Ratuszu Głównego Miasta. Wielowątkowa opowieść o bohaterze wystawy obejmie dwa piętra i kilka sal zabytkowej siedziby głównej Muzeum Gdańska, prowadząc zwiedzających przez kolejne etapy życia i twórczości Daniela Chodowieckiego. Wystawę złożoną z blisko 200 obiektów będzie można zobaczyć do piątku, 16 października br. Wydarzenia towarzyszące odbędą się we wrześniu i październiku.

„Reporter” XVIII wieku

Choć Daniel Chodowiecki (1726-1801) zapisał się w historii jako wybitny grafik i ilustrator, był przede wszystkim niezwykle wnikliwym obserwatorem swojej epoki. Tworzył sceny rodzinne, portrety, ilustracje literackie, przedstawienia ulic, salonów, warsztatów i miejskiego życia. Jego prace przypominają współczesny reportaż – zamiast idealizować rzeczywistość, pokazują ludzi takimi, jakimi byli naprawdę.

To właśnie dzięki jego rysunkom możemy zobaczyć świat sprzed blisko 250 lat z niezwykłą dokładnością – nie tylko stroje czy architekturę, ale także gesty, codzienne zajęcia, relacje rodzinne i społeczne oraz drobne sytuacje, które rzadko trafiają do podręczników historii.

Gdańszczanin, który wrócił do rodzinnego miasta

Jednym z najważniejszych wątków wystawy jest podróż Daniela Chodowieckiego do Gdańska w 1773 roku. Po blisko trzydziestu latach spędzonych w Berlinie artysta wrócił do miasta swojego dzieciństwa, prowadząc szczegółowy dziennik i wykonując dziesiątki szkiców.

^{Film można zobaczyć także na stronie www.chodowiecki.com}

Co ciekawe, zamiast skupiać się na najbardziej znanych zabytkach, znacznie większą uwagę poświęcał mieszkańcom. Rysował spotykanych ludzi, wnętrza mieszczańskich domów, uliczne sceny i codzienność miasta. Dzięki temu jego podróż stała się jednym z najcenniejszych wizualnych świadectw XVIII-wiecznego Gdańska.

Wystawa po raz pierwszy zestawia oryginalne rysunki z podróży z prowadzonym przez artystę dziennikiem, pozwalając spojrzeć na tę samą rzeczywistość jednocześnie oczami rysownika i kronikarza.

Życie ciekawsze od legend

Ekspozycja pokazuje Daniela Chodowieckiego nie tylko jako wybitnego artystę, lecz także syna kupieckiej rodziny, męża, ojca, przedstawiciela społeczności hugenotów, społecznika oraz człowieka głęboko zakorzenionego w ideach oświecenia.

Zwiedzający poznają historię jego drogi od ucznia sklepu korzennego do dyrektora Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie, zobaczą rodzinne portrety, listy i grafiki prezentowane obok dzieł wypożyczonych z berlińskich Akademie der Künste, Stadtsmuseum oraz Staatsbibliothek, Muzeum Narodowego w Warszawie i Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy oraz zbiorów kolekcjonera Jakuba Pączka oraz innych osób prywatnych. Wystawa przypomina również mniej znane polskie wątki jego biografii oraz pokazuje, jak ogromny wpływ wywarł na rozwój europejskiej ilustracji.

W czasie trwania wystawy ukaże się również polsko-niemiecko-ukraiński katalog, zawierający eseje poświęcone twórczości Chodowieckiego oraz prezentujący mniej znaną w Polsce część jego spuścizny przechowywanej we Lwowie.

Artysta, którego kopiowano za życia trafił do Holywood 

Już za życia grafiki Chodowieckiego cieszyły się ogromną popularnością. Były kolekcjonowane, kopiowane, a nawet fałszowane. Wystawa pokazuje, jak powstawały jego akwaforty, czym różniły się kolejne stany odbitek oraz dlaczego do dziś kolekcjonerzy poszukują pierwszych wydań jego prac.

Twórczość gdańskiego artysty wywarła wpływ także na kulturę XX wieku. Z jego grafik korzystali między innymi Stanley Kubrick i scenograf Ken Adam podczas pracy nad nagrodzonym Oscarem filmem Barry Lyndon, odtwarzając świat XVIII wieku z niezwykłą dbałością o szczegóły.

Gdańskie wydarzenia jubileuszowe związane z Danielem Chodowieckim

Wystawa w Muzeum Gdańska jest częścią gdańskich obchodów 300. rocznicy urodzin Daniela Chodowieckiego. W ich ramach w Oddziale Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego w Gdańsku są organizowane kolejne odsłony cyklu wystaw „Osiem i pół tygodnia: Daniel Chodowiecki”. Od 10 lipca br. w Muzeum Narodowym w Gdańsku zwiedzający mogą zobaczyć wystawę: „Daniel Chodowiecki. Ilustrator moralista”, zaś 11 września rozpocznie się wystawa „Daniel Chodowiecki. Nauka, edukacja, reformy”. 16–18 października będzie im towarzyszyła jesienna odsłona Festiwalu Chodowieckiego z różnorodnym programem edukacyjno-artystycznym inspirowanym kulturą XVIII wieku.

13 września odbędzie się święto ulicy Chodowieckiego, którego głównymi organizatorami są Rada Dzielnicy Aniołki oraz Gdański Archipelag Kultury, a na październik zaplanowana jest konferencja naukowa organizowana w ramach polsko-niemieckich obchodów poświęcona Danielowi Chodowieckiemu i jego czasom.

 

Informacje praktyczne

• Wystawa: Całe życie rysowałem życie. W trzechsetlecie urodzin Daniela Chodowieckiego
• Termin: 17 lipca – 16 października 2026
• Wernisaż: 16 lipca 2026 r., godz. 14.00
• Miejsce: Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku – Galeria Palowa oraz sale wystaw czasowych, ul. Długa 46/47
• Godziny otwarcia i ceny biletów: strona internetowa Muzeum Gdańska
• Wystawy o Danielu Chodowieckim z cyklu „Osiem i pół tygodnia”: strona internetowa Muzeum Narodowego w Gdańsku